Provincie Gelderland komt met strokenbeleid voor natuurherstel: Wat verandert er voor uw bedrijf?

Na de provincie Utrecht komt nu ook Gelderland met een pakket aan maatregelen met als doel natuurherstel te versnellen. Onderdeel hiervan is het zogenoemde strokenbeleid, dat valt binnen de bredere versnellingsaanpak stikstof. Dit beleid vormt een aanvulling op de bestaande beheer- en herstelmaatregelen voor Natura 2000-gebieden.

De provincie stelt belanghebbenden in de gelegenheid om van 12 februari tot en met 25 maart 2026 een zienswijze in te dienen. In het najaar van 2026 volgt een definitief besluit over de voorgestelde maatregelen.

Wat houdt het strokenbeleid in?

Gelderland stelt een stikstofreductiegebied vast rond de Veluwe, de Landgoederen Brummen en mogelijk rond twee Natura-2000 gebieden rondom Winterswijk. Er worden regels gesteld voor activiteiten die stikstof uitstoten, deze regels gaan gelden in- en binnen stroken van maximaal 500 meter om de natuurgebieden.

Wat verandert er?

Agrarische bedrijven binnen- of gedeeltelijk in het stikstofreductiegebied krijgen te maken met de volgende maatregelen:

• Verbod op nieuwvesting en uitbreiding
• Verbod op stikstofhoudende kunstmest
• Verplichting tot stalmodernisering
• Behoud van huidig grasland
• Verplichting emissie loze mobiele werktuigen
• Minder uitstoot uit aanvoer van drijfmest

Verbod op nieuwvesting en uitbreiding

Nieuwe veehouderijen kunnen zich niet meer vestigen binnen het stikstofreductiegebied. Voor bestaande bedrijven zijn de uitbreidingsmogelijkheden sterk beperkt. Niet-grondgebonden veehouderijen mogen niet uitbreiden, behalve wanneer dit uitsluitend gericht is op verbetering van het dierenwelzijn en het aantal dieren niet toeneemt. Grondgebonden bedrijven kunnen alleen uitbreiden als zij duidelijk extensiveren, bijvoorbeeld door biologische bedrijfsvoering, een lage veebezetting, extra weidegang of deelname aan agrarisch natuurbeheer.

Verbod op stikstofhoudende kunstmest

Vanaf 2030 komt er een verbod op het gebruik van alle soorten stikstofhoudende kunstmest. Het verbod gaat gelden voor alle grond die in gebruik is door bedrijven binnen het aangewezen gebied.

Verplichting tot stalmodernisering

Veehouderijen binnen het stikstofreductiegebied moeten hun stallen uiterlijk 2035 aanpassen om de stikstofuitstoot op bedrijfsniveau te beperken tot een vastgestelde grens. De benodigde reductie verschilt per diercategorie. De provincie Gelderland geeft aan dat daarbij ruimte is voor maatwerk, bijvoorbeeld door het onderling verrekenen van emissies tussen stallen of via een uitzondering bij tijdelijk leegstaande dierenverblijven. Voor extensieve en biologische melkveehouderijen, bedrijven met veel weidegang of agrarisch natuurbeheer en voor paardenhouderijen gelden uitzonderingen. Bedrijven die vóór 2035 stoppen, hoeven hun stallen niet te moderniseren en kunnen via het ondersteunend beleid in aanmerking komen voor een beëindigingssubsidie.

Behoud van huidig grasland

Op weidegronden met blijvend en natuurlijk grasland mag de graszode straks niet meer worden gescheurd. Dit huidige grasland wordt daarmee permanent grasland. Scheuren blijft wel toegestaan als daarna opnieuw gras wordt ingezaaid, zodat graslandvernieuwing en onkruidbestrijding mogelijk blijven. Deze regel gaat in zodra de omgevingsverordening van kracht wordt.

Verplichting emissie loze mobiele werktuigen

Voor agrarische bedrijven geldt dat het gebruik van emissie loze mobiele werktuigen, vanaf 2035 verplicht wordt, maar dat hiervoor nog een uitzondering wordt uitgewerkt. Dit komt omdat landbouwmachines specialistisch zijn, lang meegaan en elektrische varianten nog beperkt beschikbaar zijn.

Minder uitstoot uit aanvoer van drijfmest

De provincie wil de stikstofuitstoot door het gebruik van drijfmest verminderen. Dit kan bijvoorbeeld door minder mest toe te passen of door nieuwe technieken en mestbehandeling in te zetten. De maatregelen worden samen met de sector uitgewerkt, met nadruk op oplossingen die praktisch en haalbaar zijn op het bedrijf. In tegenstelling tot eerdere plannen komen er geen vaste emissienormen per dierplaats of hectare en ook geen regels over de temperatuur bij het uitrijden van mest.

De plannen van de provincie Gelderland kunnen invloed hebben op uw bedrijf en leiden tot schade, zoals inkomstenverlies door beperkingen in de bedrijfsvoering, waardedaling of hoge kosten voor bijvoorbeeld het aanpassen van stallen en teelten en bijvoorbeeld de aanschaf van emissie loze werktuigen.

De regels komen van 12 februari tot en met 25 maart 2026 ter inzage te liggen, op dat moment kan iedereen een zienswijze indienen. Als uw bedrijf in het stikstofreductiegebied valt raden wij u aan een zienswijze in te dienen, wij kunnen u daarbij helpen.